سايت خبري و تحليلي جنوب ايران : راننده مقصر اصلي حادثه واژگوني اتوبوس دانش آموزان/ ضرورتي براي حركت در شب وجود نداشت
چهارشنبه، 15 شهریور 1396 - 15:35 کد خبر:33201
گروه كارشناسي وزارت آموزش و پرورش كه با هدف بررسي سانحه دلخراش واژگوني اتوبوس حامل دانش آموزان هرمزگاني ماموريت ويژه يافته بود، گزارش اوليه خود را منتشر كرد.

گروه كارشناسي وزارت آموزش و پرورش كه با هدف بررسي سانحه دلخراش واژگوني اتوبوس حامل دانش آموزان هرمزگاني ماموريت ويژه يافته بود، گزارش اوليه خود را منتشر كرد.
 
به گزارش جنوب ايران، مرگ دانش آموزان هرمزگاني به گزارش گروه جامعه خبرگزاري ميزان، گروه كارشناسي كه از سوي سيد محمد بطحايي، وزير آموزش وپرورش ماموريت يافته بود تا علل بروز سانحه واژگوني اتوبوس دانش آموزان هرمزگاني را بررسي و اعلام نتيجه كند، گزارشي تفصيلي از نتيجه بررسي تيم تخصصي خود را منتشر كرد. 
 
متن گزارش اوليه تيم تخصصي به شرح زير است:
 
باسمه تعالي
 
ابتدا درگذشت هفت نفر از دانش‌آموزان عزيز و سرپرست محترمشان از استان هرمزگان را تسليت عرض كرده و در خصوص حادثه جانكاه واژگون شدن اتوبوس حامل دختران عزيز دانش‌آموز هرمزگاني توضيحات زير تقديم مي شود.
 
1. برگزاري اردو در آموزش‌وپرورش به‌عنوان يك موقعيت يادگيري، از ضرورت‌هاي غيرقابل‌انكار است. در سند تحول بنيادين آموزش‌وپرورش چنين آمده است: ايجاد شبكه‌اي از محيط‌هاي يادگيري مانند پژوهش‌سراها، اردوگاه‌ها، خانه‌هاي فرهنگ، كتابخانه‌هاي عمومي، نمايشگاه‌ها و موزه‌هاي تخصصي علوم و فناوري، مراكز كارآفريني، ورزشگاه‌ها و ساير مراكز مشابه و برقراري تعامل اثربخش مدارس با اين محيط‌ها، با رعايت اصل غني‌سازي محيط مدرسه با همكاري ساير دستگاه‌ها. (فصل هفتم، راهبرد ششم، راهكار 6-6)
 
2. اردو، موقعيتي ا‌ست كه در آن بسياري از موضوعاتي كه در كلاس درس قابل يادگيري و انتقال به دانش‌آموز نيست، در آن فضا قابل يادگيري است؛ موضوعاتي از قبيل: فعاليت گروهي، تمرين مهارت‌هاي اجتماعي، آموختن مهارت‌هاي زندگي، تحمل دوري از خانواده و زندگي با جمع غريبه، تمرين فعاليت در شرايط سخت مانند اين‌كه غذاي خودشان را خود آماده كنند محل استراحت خود را آماده كنند و امثالهم، همه ازجمله‌ي موضوعاتي است كه مي‌تواند در فضاي اردو آموخته شود؛ نبود اردو مي‌تواند يك نقيصه براي نظام آموزش‌وپرورش به‌حساب بيايد؛ لذا در آموزش‌وپرورش خصوصاً در فعاليت‌هاي تشكيلاتي ازجمله فعاليت‌هاي سازمان دانش‌آموزي، برگزاري اردو به‌عنوان يكي از مهم‌ترين محيط‌هاي يادگيري و تمرين عملي و تعميق برخي از آموخته‌ها و اهداف تربيتي محسوب مي‌شود.
 
3. اردو‌هاي ملي و قطبي معاونت پرورشي و فرهنگي وزارت آموزش‌وپرورش در سال تحصيلي 96-1395 شامل چند نوع اردو بود:
 
- اردو‌هاي مرحله كشوري برگزيدگان مسابقات قرآن، عترت و نماز كه در دو بخش به‌طور متمركز در استان‌هاي اردبيل و خراسان رضوي، با شركت 2700 نفر دانش‌آموز برگزار شد.
 
- اردو‌هاي ملي-قطبي تشكل پيشتازان و فرزانگان سازمان دانش‌آموزي با شركت 16.000 نفر دانش‌آموز و مربي كه در 5 قطب كشوري (تهران، اصفهان، شيراز، نيشابور و رامسر) سازمان‌دهي و اجرا شد.
 
- اردو‌هاي ملي دانش‌آموزان مناطق مرزي كه در سه قطب كشوري (تهران، اردبيل و نيشابور) با هدف رسيدگي به وضعيت فرهنگي، بهداشتي و دانش‌آموزان كم‌بضاعت مناطق مرزي برگزار شد.
 
- اردو‌هاي ملي برگزيدگان مرحله كشوري مسابقات فرهنگي-هنري كه به‌طور متمركز در اردوگاه كشوري شهيد رجايي باغرود نيشابور با شركت 2500 دانش‌آموز و مربي برگزار شد.
 
- اردو‌هاي ملي دانش‌آموزي همياران مشاور و مشاوران مدارس كه در 10 مركز استان در سطح كشور و با شركت 2.000 نفر از دانش‌آموزان و مشاوران مدارس برگزار شد.
 
- اردوي دانش‌آموزان زيارت اولي با شركت 17.000 نفر از دانش‌آموزان مناطق محروم در استان‌هاي خراسان رضوي، قم و فارس (زيارت مضاجع شريف امام علي‌بن‌موسي‌الرضا (ع)، حضرت فاطمه معصومه (س) و حضرت شاه‌چراغ (ع)).
 
- اردو‌هاي راهيان نور كه با استعداد قريب به 600.000 نفر دانش‌آموز و با همكاري عزيزان بسيج دانش آموزي در سطح كشور برگزار شد.
 
-اردو‌هاي جهادي طرح هجرت 3 با شركت 10.000 دانش‌آموز و مربي در مناطق محروم سطح كشور برگزار شد.
 
لازم به ذكر است كه كليه اردو‌ها به تفكيك دختران و پسران و با قريب به 32.000 سفر جاده‌اي اتوبوسي و بخشي نيز از طريق وسايل نقليه ريلي و بعضاً هوايي برگزارشده است.
 
4. به‌طور خاص، اردويي كه اين سانحه در آن اتفاق افتاد مربوط به اردوي ملي-‌قطبي تشكّل پيشتازان و فرزانگانِ سازمان دانش‌آموزي بود كه با استعداد 16.000 نفر دانش‌آموز و مربي، در قالب 20 اردو و در 5 قطب كشوري، سازمان‌دهي شده بود. متأسفانه حادثۀ مورد بحث، مربوط به اردوي 19 اُم بود كه در شيراز به‌صورت ناقص و ماتم زده برگزار شد و اردوي 20 اُم (در اردوگاه شهيد بهشتي اصفهان) ملغي گرديد.
 
لازم به ذكر است، در سال‌هاي گذشته اردوي تشكيلاتي سازمان دانش‌آموزي به‌صورت اردوي ملي متمركز در تهران برگزار مي‌شد و از سراسر كشور در دو مرحله، دختران و پسران از سراسر كشور با شركت جمعاً 5.000 نفر در اردوگاه شهيد باهنر تهران حضور پيدا مي‌كردند.
 
در سال جاري بنا بر ضرورت توسعه اردو‌هاي تربيتي-تشكيلاتي و با رويكرد كاهش طول سفر‌هاي بين‌شهري و با در نظر گرفتن بُعد مسافت بعضي استان‌ها به تهران (يا هر قطب متمركز ديگري)، مقرر گرديد اين اردو‌ها به‌صورت قطبي برگزار شوند؛ لذا پنج نقطه كشور (تهران، اصفهان، شيراز، نيشابور و رامسر) به‌عنوان قطبِ استان‌هاي هم‌جوار انتخاب و اردو‌ها به‌صورت قطبي برگزار شدند.
 
بر اين اساس، در طي تابستان جاري در پنج نقطه و در هر نقطه چهار اردو براي سازمان دانش‌آموزي، دو اردو براي دانش‌آموزان پسر و دانش‌آموزان دختر و دو اردو براي مربيان آقا و مربيان خانم (مجموعاً بيست اردوي قطبي) طراحي گرديد. بحمدالله هجده اردو درنهايت سلامت و موفقيت برگزار شد. ولي با توجه به شرايط روحي ناشي از اين اتفاق تلخ و با عنايت به نگراني بعضي خانواده‌ها، اردوي بيستم لغو شد.
 
5. در زمان‌بندي اردو‌هاي ملي اين تشكل‌هاي دانش‌آموزي، دو بخش وجود دارد؛ پذيرش و بدرقه كه روز اول و آخر اردو به‌حساب مي‌آيد و بين اين دو، چهار روز اقامت دانش‌آموزي و برنامه‌ي اصلي اردو است كه بر اساس زندگي در شرايط سخت طراحي شده است.
 
در روز اول اردو، از ساعت 7:00 صبح تا 16:00 فرصت استقرار گروه‌هاي دانش‌آموزي در اردوگاه است؛ از ساعت 18:00 تا 20:00 مراسم افتتاحيه اردو‌هاي تشكيلاتي است كه روز حادثه در واقع روز ورود به اردو و روز پذيرش بوده است.
 
سپس چهار روز برنامه مستمر دارند كه برنامه آن‌ها، اردو در شرايط سخت است يعني محل استراحت خود را خودشان مهيا مي‌كنند؛ (خوابگاهي آماده نيست، هرچند اردوگاه‌هاي ما اين امكان را دارند، اما اردو‌هاي تشكيلاتي، اردوي تمرين واقعي زندگي است) پخت‌وپز را خودشان انجام مي‌دهند و ظرف‌هاي غذايشان را خودشان مهيا مي‌كنند. در اين اردو‌ها بچه‌ها شرايط سخت را تمرين مي‌كنند؛ و در اين شرايط براي يك زندگي واقعي آماده مي‌شوند و شرايطي را تجربه مي‌كنند كه در بازگشت به شهر خودشان ان‌شاء‌الله بتوانند با قوت و انگيزه بيشتري مسير زندگي‌شان را ادامه دهند.
 
اختتاميه اردو‌ها در ساعت 6 تا 8 بعدازظهر روز پنجم برگزار مي‌شود. سپس برنامه خاتمه مي‌يابد و دانش آموزان در روز ششم، به شهرستان‌هاي محل زندگي خود بازمي‌گردند.
 
6. افتتاحيه‌ي اردو از ساعت 18:00 تا 20:00 است و زمان‌بندي به‌گونه‌اي تنظيم‌شده كه اين امكان را به اعزام كنندگان دانش آموزان مي‌دهد كه بتواند در روز صورت پذيرد؛ و با توجه به اينكه اردو به شكل قطبي است يعني از هر نقطه مركزي قطب كه در نظر بگيريم هيچ شهرستاني تا مقصد ن‌هايي اردو بيش از 9 ساعت فاصله ندارد.
 
7. برنامه‌ريزي اعزام اردو‌ها بر عهده اداره كل استان‌ها (شوراي برنامه‌ريزي سازمان دانش‌آموزي استان، با مسئوليت مديركل محترم استان) است و تصميمات مربوط به زمان‌بندي اعزام و استقرار دانش‌آموزان توسط ايشان اتخاذ مي‌شود.
 
8. مصوبه 207/دش مورخ 17 فروردين ماه سال 1383 شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي ضمن بيان اهداف و سياست‌هاي برگزاري اردوها، در بند 1 ماده 4 مصوبه آورده است: دستورالعمل اجرائي اردو‌هاي دانش‌آموزي مطابق با اين سياست‌ها، ظرف مدت شش‌ماه از تاريخ تصويب اين مصوبه توسط وزارت آموزش‌وپرورش تهيه و با امضاي وزير آموزش‌وپرورش به واحد‌هاي تابعه آن وزارتخانه ابلاغ مي‌شود؛ بر همين اساس دستورالعمل اردو و بازديد دانش‌آموزي در اين وزارتخانه تدوين و پس از مستندسازي با امضاي وزير وقت به واحد‌هاي تابعه ابلاغ‌شده است. اين دستورالعمل به‌تناسب شرايط و تغييرات ساختاري چندين بار بازنگري و اصلاح‌شده كه آخرين بازنگري در آبان ماه 1389 انجام‌گرفته و با امضاي وزير محترم وقت به ادارات كل آموزش‌وپرورش استان‌ها ابلاغ‌شده است. اين دستورالعمل مبناي برگزاري اردو‌هاي دانش‌آموزي است كه در آن براي وسايل نقليه شرايط خاصي مطرح شده است؛ همچنين حركت در شب را هم مجاز دانسته و مجوز حركت كاروان اردو در شب و با وسيله نقليه اتوبوس با رعايت ضوابط و مقررات راهنمايي و رانندگي بلامانع اعلام شده است.
 
9. نوزدهمين اردوي تشكيلاتي پيشتازان و فرزانگان تابستان سال جاري با محوريت قطب استان فارس و اردوگاه شهيد دستغيب شيراز بود كه استان‌هاي هم‌جوار در آن شركت داشتند. از استان هرمزگان سه دستگاه اتوبوس عازم اردو مي‌شود (از بندرعباس به سمت شيراز) و در بيست كيلومتري شهر داراب متأسفانه يكي از اتوبوس‌ها دچار سانحه گرديد. دو اتوبوس ديگر با سلامتي به داراب رسيدند كه صلاح ديده شد با توجه به شرايط دوستانشان و دانش‌آموزان سانحه ديده به بندرعباس بازگردانده شوند؛ اما بقيه دانش‌آموزان از ديگر استان‌ها (فارس، كرمان، هرمزگان، بوشهر، خوزستان و كهكيلويه و بويراحمد) در اردو حضور داشتند و نوزدهمين اردو، بدون حضور دانش آموزان عزيز بندرعباسي برگزاري شد.
 
10. متأسفانه در اثر واژگوني يك دستگاه اتوبوس هفت نفر از دانش‌آموزان معصوم و يك نفر از مربيان فداكار، جان خود را از دست دادند. گزارش مصاحبه‌هاي دانش‌آموزان و مربي كه از حادثه، جان سالم به دربرده‌اند نشان مي‌دهد كه راننده‌اي كه از حوالي ساعت 23:00 پشت فرمان بوده، علي‌رغم آنكه به علت خستگي موظف بوده جاي خود را به راننده ديگر بدهد، متأسفانه بر عدم جابجايي و ادامه رانندگي اصرار داشته است؛ به شهادت دانش‌آموزان و ديگر همكاران حاضر، سركار خانم فراحي (ره) سرپرست اتوبوس، چندين بار به راننده تذكر داده كه خسته هستيد و لطفاً با راننده ديگر جابه‌جا بشويد؛ حتي يك‌بار گفته كنار جاده توقف كنيد و چون خسته هستيد استراحت كنيد، اما راننده خاطي حرف‌شنوي نكرده كه متأسفانه نهايتاً منجر به سانحه شده است.
 
11. طبق گزارش بررسي‌هاي اوليه كارشناسان پليس‌راه و وزارت راه، مقصر اصلي حادثه، راننده بوده كه در حال حاضر در بازداشت است. بر همين اساس وي در اظهارات خود اعلام كرده كه در مواجهه با خودرويي كه از مقابل به سمت اتوبوس مي‌آمده تغيير جهت ناگهاني داده كه منجر به برخورد اتوبوس با لبه پل و تركيدگي لاستيك جلو شده و متعاقب آن، كنترل اتوبوس از دست راننده خارج و پس از طي حدود 100 متر به پهلوي راست واژگون مي‌شود؛ همچنين بررسي‌ها در خصوص جاده موردنظر، بيان‌گر آن است كه مقطع راه مستقيم و علائم و خط‌كشي‌ها مناسب بوده و سرعت اتوبوس هم 86 كيلومتر بر ساعت بوده است. ولي شواهد موجود نشان از خواب آلودگي راننده و انحراف تدريجي از مسير دارد و نه انحراف ناگهاني.
 
12. در خصوص انتخاب وسيله نقليه و راننده نيز با اعتماد به نهاد‌ها و دستگاه‌هاي مسئول در اين امر بر اساس مدارك و مستندات قانوني نسبت به عقد قرارداد با شركت مسافربري انتخاب وسيله نقليه اقدام شده و با توجه به عدم ممنوعيت حركت در شب، برنامه‌ريزي زمان حركت ساعت 23:00 تنظيم شد تا پس از طي مسير بعد از حدود 8 ساعت، حوالي ساعت 7 صبح به محل اردوگاه شهيد دستغيب شيراز وارد شوند كه متأسفانه با اين حادثه دل‌خراش اين سفر ناتمام ماند. هرچند با توجه به اينكه تا ساعت 16:00 فرصت حضور و پذيرش وجود داشته و مقدور بود كه ساعت حركت به ساعات روشن روز موكول شود، ولي با اتكا به تجربيات و سفر‌هاي مشابه قبلي اين‌طور عمل نشده است. لازم به ذكر است كه مسير بندرعباس-شيراز فاقد مسير ريلي است و تماماً شيب مثبت دارد؛ لذا اتوبوس‌هاي اين مسير، روز‌ها از شيراز به سمت بندرعباس مي‌آيند و شب‌ها بالعكس، چراكه در طول روز نياز به استفاده از كولرگازي است و موتور ماشين كشش لازم براي هم‌زماني استفاده از كولر و حركت سربالا را ندارد.
 
13. در اين حادثه متأسفانه تعداد هفت دانش‌آموز و يك مربي، در دم فوت شدند و 33 دانش‌آموز و يك مربي نيز مصدوم شدند. تيم امداد ظرف ده دقيقه از سپاه مستقر در منطقه و هلال‌احمر و پليس‌راه به محل حادثه رسيدند. همچنين اعزام مصدومين به‌موقع انجام‌شده و غير از كساني كه در لحظه‌ي اول تصادف جان باختند، به همه مصدومين به‌موقع رسيدگي شده؛ به‌طوري‌كه بعد از صحنه تصادف، خوشبختانه هيچ مورد فوتي نداشتيم.
 
14. رسيدگي‌ها منجر شد كه اين سانحه با حداقل تلفات ساماندهي شود، تاكنون 24 نفر از مصدومين، از بيمارستان مرخص شده و به همراه خانواده‌هايشان كه به شهر داراب آمده بودند، به شهرستان‌هاي خودشان اعزام شدند و 2 نفر امروز مرخص مي‌شوند.
 
15. از ابتداي سانحه، نسبت به اطلاع رساني مناسب به خانواده‌هاي عزيزان و اسكان آن‌ها در محل مناسب (شيراز و داراب) و پذيرايي كامل از آن بزرگواران، اقدام شده است.
 
16. هم اكنون 8 نفر از مصدومان (7 دانش آموز و يك مربي) در دو بيمارستان شيراز هستند تا فرايند درمان آن‌ها كامل شود و ضمناً تأكيد شده كه تا كامل شدن فرايند درمان در بيمارستان بمانند و خانواده‌هاي آن‌ها نيز اسكان داده‌شدند.
 
17. در بعدازظهر روز سانحه، وزير آموزش‌وپرورش به همراه معاون پرورشي ايشان، استاندار محترم فارس و قائم‌مقام محترم وزير بهداشت (جناب آقاي دكتر حريرچي) در محل حادثه و در شهرستان داراب حضور يافته و از نزديك با خانواده‌ها ديدار و در جريان فرايند رسيدگي و درمان قرارگرفته و توصيه‌هاي لازم داده شد.
 
18. عصر همان روز، جلسه ستاد بحران استانداري به رياست استاندار محترم و با حضور نماينده محترم شهرستان داراب، تشكيل و تصميمات فوريتي اتخاذ گرديد.
 
19. انتقال پيكر‌ها در پايان روز جمعه 10 شهريور انجام شد و پيكر مربي عزيزمان با توجه به درخواست خانواده ايشان كه شيرازي بودند، به شيراز منتقل شد و در شيراز تشييع گرديد. پيكر يك دانش‌آموز به حاجي‌آباد منتقل و تشييع گرديد. مراسم تشييع پيكر‌هاي پاك ساير دانش‌آموزان در ساعت 17 روز شنبه 11 شهريورماه باشكوه خاصي در بندرعباس برگزار شد. در اين مراسم، استاندار محترم هرمزگان و نماينده محترم، ولي فقيه در استان و معاون پرورشي وزارت آموزش‌وپرورش و همچنين مديركل آموزش‌وپرورش استان و معاونان ايشان حضور داشتند. قطعاً اين حضور باعظمت مردم و مسئولين، تأثير بسزايي در ايجاد آرامش روحي و التيام دل داغدار خانواده اين عزيزان داشته است كه به سهم خود از مردم مسلمان و خداجوي استان تقدير و تشكر مي‌نمايد.
 
20. بررسي‌هاي اوليه حاكي از آن است كه:
- شغل اصلي راننده خاطي، آهنگري است و بعضاً به رانندگي اشتغال دارد.
- نبستن كمربند ايمني توسط دانش آموزان، به سفارش راننده بوده است، هرچند هم مربي مرحومه و هم مربي مصدوم، به بچه‌ها سفارش كرده اند كه كمربند خود را ببنديد؛ ولي راننده گفته نيازي نيست، هر زمان به پليس‌راه نزديك مي‌شديم خودم به شما اعلام مي‌كنم كه كمربندتان را ببنديد!
 
- حركت در شب ضروري نبوده بلكه يك امكان بوده كه با توجه به گرماي روز و شيب مثبت مسير، تصميم به حركت در شب اتخاذشده است.
 
- متأسفانه مكان مناسبي (اردوگاه) براي اسكان شبانۀ دانش آموزانِ تجمع كرده در بندرعباس كه از شهرستان‌هاي اطراف آمده بودند، وجود ندارد و لذا ناچار شده اند كه شبانه حركت كنند.
 
در پايان ضمن ابراز تأسف مجدد از اين سانحه دل‌خراش كه همه مردم ايران را عزادار كرد، بر خود لازم ميدانيم كه از خدمات امدادي هلال‌احمر و خدمات درماني تيم پزشكي و پرستاري بيمارستان‌هاي داراب و شيراز، تشكر كرده و همچنين از مردم عزيز و مهمان‌نواز شهرستان داراب كه به‌نوبه خود به كمك روحي و جسمي مصدومين شتافتند و با تشكيل صف اهداي خون در پايگاه‌هاي اهداي خون و رسيدگي و دلجويي و ابراز همدردي با خانواده‌هاي تعدادي از دانش‌آموزان جان‌باخته كه در محل حضور يافته بودند و صحنه‌هاي زيبايي از ايثار و نوع‌دوستي را خلق كردند، تقدير و تشكر مي‌كنيم.
 
ضمناً لازم است از مساعدت‌هاي ويژه و مديريت شايستۀ بحران توسط استاندار محترم استان فارس و فرماندار محترم داراب و همچنين دادستان محترم داراب، تشكر ويژه صورت پذيرد.
 
بديهي است علاوه بر اين گزارش، ساير دستگاه‌هاي ذي ربط (پليس‌راه، وزارت راه، قوه قضاييه) نيز گزارش‌هاي خود را ارسال خواهند كرد.
شايان ذكر است روند پيگيري جدي و قاطع درمان مصدومان و مجروحان اين سانحه در بالاترين سطح و زير نظر مستقيم وزير محترم آموزش و پرورش بدون وقفه ادامه دارد وگزارش‌هاي تكميلي از اقدامات در حال انجام، منتشر خواهد شد.
 
منبع خبر: ميزان