سايت خبري و تحليلي جنوب ايران : بحث و بررسي مباحث شيلاتي هرمزگان در شوراي عالي ائمه جمعه استان
شنبه، 15 اردیبهشت 1397 - 16:53 کد خبر:36309
به‌منظور بررسي موضوعات شيلاتي منطقه هرمزگان، دكتر شاپور كاكولكي، معاون صيد و بنادر ماهيگيري سازمان شيلات كشور به‌اتفاق مديركل شيلات استان هرمزگان و مجري طرح توسعه فانوس ماهيان، با حضور در دفتر آيت‌الله نعيم‌آبادي نماينده ولي‌ فقيه استان هرمزگان به بررسي مسائل مطرح‌شده از سوي ائمه جمعه استان پرداختند.

به گزارش ايسنا، در اين جلسه، ائمه جمعه حاضر موارد متعددي از گلايه‌هاي شهروندان را مطرح و خواستار رسيدگي به آن شدند.

عدم اراده مجوز در منطقه ساحلي خليج‌فارس

*مباحث مختلف شيلاتي موردبحث قرار گرفت كه موضوع فعاليت ناوگان صيد صنعتي ترال كف كش با نقشي كه در تخريب مناطق صيدگاه‌ها داشته و نظر به تجارب يكي از كشورهاي همسايه و تخريبي كه اين ناوگان ترال كش از سه دهه گذشته بر زيستگاه‌هاي آبزيان خليج‌فارس و درياي عمان بر سواحل ايران گذاشته و عليرغم تعديلي كه در كاهش اين ناوگان صورت گرفته عمده موجبات نارضايتي اين روزهاي صيادان منطقه را ايجاد كرده است و نياز است تا با تهيه تمهيداتي از سوي مجلس و دولت نسبت به تعديل كامل آن‌ها اقدام نمود و آن‌ها را از سيستم صيادي كشور همچون كشور همسايه كويت خارج كرد. ضروري است شيلات ايران موضوع را بررسي كند و در صورت صحت، اين شرايط را تغيير دهد و گزارشي از بررسي و تصميمات متخذه موضوع به اين شورا طي هفته‌هاي آتي اقدام كند.

*هرچند كه عدم ارائه مجوز صيد در مناطق ساحلي منطقه خليج‌فارس مي‌تواند كار درستي باشد ولي اين نكته را بايد در نظر داشت كه در حال حاضر عملاً اگر هزار شناور مجوزدار داريم هزار و 300 شناور غيرمجاز هم وجود دارد.و لازم است براي اينكار فكري انديشيده شود.


*درهرحال دريا محل ارتزاق است و نيازمند بررسي بيشتر و نصميم گيري دارد. در اين بحث ذكر شد كه صيد غيرمجاز زياد و كنترل آن‌ها نيز سخت است و مباحث متفاوتي مي‌تواند به اين شناورهاي غيرمجاز مترتب باشد درخواست شد تا درياباني، شيلات و ساير سازمان‌هاي متولي دريايي براي اين موضوع راه‌حلي اساسي داشته باشند و نتايج را گزارش نمايند و براي شناورهاي كشتي با مجازات بيشتري برخورد شود. مطرح گرديد آن‌هايي كه واقعاً صياد هستند و شغل و آبا و اجدادي‌شان صيادي است و امرارمعاششان از همين راه است را شناسايي كنيم و مجوز دهيم و كساني كه شغل‌هاي ديگري دارند يا چند قايقي و چند لنجي هستند و يا شغل ديگري دارند و در كنار آن صيادي مي‌كنند را مجوز ندهيد.

مجوزها و موافقت اصولي‌ها

*در خصوص صيد فانوس ماهيان، گلايه ائمه جمعه از اينكه شناورها صرفاً به افراد غيربومي و يا كاركنان بازنشسته خود شيلات واگذارشده، پرچم ايراني داشته  و كشتي‌ها در اجاره افراد داخلي هستند؛ لازم است هر چه سريع‌تر عوامل ايراني در جهت اشتغال بر روي شناورها بروند،  آموزش و اشتغال نيروهاي ايراني، توسط شيلات و بخش خصوصي مطرح شد كه شيلات قول داد با توجه به برنامه‌ريزي انجام‌شده و ازآنجايي‌كه فن آوري اين روش صيد كاملاً جديد و بروز است لازم است تا مدتي ايراني‌ها در كنار ناخداها و ملوانان زبده آموزش‌ديده تا هدايت شناورها را به‌تدريج خود بر عهده بگيرند.

* متأسفانه در ابتداي واگذاري موافقت اصولي براي اين شناورهاي فانوس ماهي، هيچ‌يك از بوميان منطقه استقبال نكردند و از خود همكاران بازنشسته شيلاتي و نيز ساكنين اهل بوشهر به استقبال اين صيد شتافتند كه با توجه وضعيت فعلي و تقاضاي استان مدت‌ها است، اين مجوزها صرفاً به مردم بومي منطقه و بخصوص جاسك داده‌شده كه همين روزهاي اخير نيز براي برخي آن‌ها اقدام شده است.  

* در آب‌هاي سيستان و بلوچستان نيز تحقيق براي يافتن صيدگاه‌هاي اين آبزي شروع‌شده است. از طرفي ديگر صيد تحقيقاتي با همكاري موسسه تحقيقات علوم شيلاتي كشور در آب‌هاي بالاي 400 متر عمق براي بررسي ذخاير احتمالي آبزيان آغازشده كه در صورت مثبت بودن و وجود آبزي در اين عمق مردم منطقه هرمزگان و سيستان و بلوچستان از اين مجوزها بهره‌مند خواهند شد.

*مشكل ما در قشم اين است كه زمين‌ها خيلي محدود و مسئله منطقه آزاد و محيط‌زيست هم مطرح است. البته با توجه به طرح موضوع 400 هكتار زمين پرورش ميگو و عدم توسعه و پيشرفت كار قرار شد شيلات استان و ستاد موضوع را پيگيري و گزارش كنند. ضمناً در اين جلسه شيلات استان اعلام نمود كه در مورد جزاير بيشترين توجه به هرمز و ابوموسي شده و در حال حاضر 140 قايق وجود دارد كه اغلب مجوزهاي اعطاشده براي قايق‌ها فروخته‌شده‌اند.

*مقرر شد بررسي وضعيت شيلاتي شرق هرمزگان با حضور مديران ستادي و استاني، ائمه جمعه و نمايندگان محترم مجلس به‌زودي با حضور در منطقه آغاز شود.


صيد اختصاصي فانوس ماهيان

در اين جلسه معاون صيد و بنادر ماهيگيري سازمان شيلات ايران بابيان اينكه توليد 200 هزار تن ماهي پرورشي را براي پايان برنامه ششم توسعه داريم و اكنون 20 تا 25 هزار تن توليدمان است و حدود 80 هزار تن قفس آماده توسعه داريم، اظهار كرد: يكي از مباحث مهم توسعه، صيد فانوس ماهي است، اين ماهي كه عمدتاً در منطقه هرمزگان وجود دارد يك ماهي انگشت قد با عمر حدود يك سال است در مناطق شرق هرمزگان بيشتر در جاسك و در مناطق ايران و درياي عمان ذخيره اصلي آن است.

شاپور كاكولكي تصريح كرد: با اشاره به اينكه مطابق برآوردي كه اروپاييان و موسسه تحقيقاتي علوم شيلات كشور كرد اعلام نمود اين ماهي ذخيره‌اي حداقل بالغ‌بر 3 ميليون تن در سال دارد و اگر 200 تا 300 هزار تن از فانوس ماهي برداشت شود به ذخيره آسيبي نمي‌رسد كه تاكنون به 27 هزار تن صيد فانوس ماهي رسيده‌ايم.

وي با اشاره به اينكه چون فانوس ماهي در زنجيره غذايي از فيتوپلانگتون و موجودات تك‌سلولي گياهي تغذيه مي‌كند بهترين خواص زيستي را دارد، افزود: مقداري مديريت فراوري آن سخت است و تا امروز از خارج كشور براي فراوري حدود پنج هزار تن فانوس ماهي سرمايه‌گذاري كرده‌اند، اين ماهي در حال حاضر كيلويي 500 تومان است.

كاكولكي بابيان اينكه در حال حاضر حدود 83 هزار تن طبق آمار پايان سال 96 ساردين و موتو صيد مي‌كنيم، حدود 20 هزار تن هم فانوس ماهي و روي‌هم‌رفته حدود 100 هزار تن صيد ريز ماهي داريم كه تا نياز واقعي‌مان براي صنايع تبديلي پودر ماهي كه حداقل 800 هزار تن است فاصله بسياري داريم، ادامه داد: بحث صنايع پسين آن‌هم مطرح است، مصرف انساني آن‌هم در آينده مي‌تواند باشد، فانوس ماهي در چرخه غذايي هم به‌تدريج مي‌تواند وارد شود از اين وضعيت درآمد و قيمت آن افزايش يابد و براي صياد صرفه بيشتري داشته باشد.

نظارت بر شناورهاي صيادي

اين مقام مسئول بيان كرد: با تخلفات صيادي بخصوص براي شناورهاي صنعتي ترالر و فانوس ماهيان ابلاغيه‌هاي متفاوتي داشته‌ايم و دست استان را در اين خصوص كاملاً باز گذاشته‌ايم تا هر شناوري بخصوص شناورهاي بزرگ تخلف كرد و در محدوده خودش صيادي نكرد يا از ابزار غيرمتعارف استفاده كرد تا سه ماه شناورش را تعليق كنند.

وي بابيان اينكه شيلات در حال حاضر بر روي تمامي 118 فروند شناور بزرگ سيستم جي‌پي‌اس و مونيتورينگ ماهواره‌اي نصب‌كرده است، اضافه كرد: تشكيل دادگاه ويژه جرائم شيلاتي از سوي قوه قضاييه به استان‌هاي ساحلي ابلاغ‌شده و عزيزان لازم است تا با پيگيري موضوع در تشكيل اين دادگاه‌ها اقدام نمايند تا در برخورد با متخلفين دريا بخصوص شناورهاي ترال كش اقدام عاجل به عمل آيد.

كاكولكي در پايان گفت:در اين جلسه تقاضا شد تا نمايندگان محترم مجلس نيز موضوعاتي مثل سخت و زيان‌آور بودن شغل صيادي، كاهش حق بيمه از 27 درصد به 17 درصد و مشموليت 8 نفر به‌جاي 4 نفر در لنج و 4 نفر به‌جاي 2 نفر در قايق


تفاوت صيد فانوس ماهيان با ساير آيزيان

مجري طرح توسعه پايدار صيد فانوس ماهيان گفت : اگر به لنج‌ها و قايق‌ها مجوز نمي‌دهيم علت اين است كه ظرفيت محدود است و اينكه چرا درزمينه" فانوس ماهيان متمركز شديم اين است كه تنها فرصت جديد در توسعه صيد و صيادي براي ما فانوس ماهيان است.

حسيني اضافه كرد: در خصوص فانوس ماهيان، اگر دريا را به دو قسمت آب‌هاي كم‌عمق و عميق تقسيم كنيم، آب‌ها كم‌عمق وابسته به نور طبيعت است و آب‌هاي عميق تاريكي مطلق دارد.

وي تصريح كرد: يعني موجوداتي كه در آب‌هاي عميق نور گريز هستند، نمي‌توانند به آب‌هاي كم‌عمق بيايند و بالعكس، تصريح كرد: 670 هزار تن در  آب‌هاي كم‌عمق كه صيد مي‌شود كه از اين مقدار 270 تن آن سطح زيان درشت و 80 هزار تن آن سطح زيان ريز هستند كه با قايق و لنج و از شناورها سنتي برداشت مي‌شود. ايشان گفت امكان افزايش صيد در آب‌هاي كم‌عمق وجود ندارد و افزايش مجوز صيد سهم صيد شناورهاي سنتي را كاهش مي‌دهد، اضافه كرد: آب‌هاي عميق طبق فرمان امام راحل در سال 64 براي توسعه صيد و صيادي به كار گرفته مي‌شود و اين رابطه بيولوژيكي و اكولوژيكي با آب‌هاي كم‌عمق وجود ندارد، به خاطر وجود سن كم اين آبزيان ريز كه فانوس ماهيان هستند، آن‌ها را چه برداريم چه  برنداريم از دسترس ما خارج خواهد شد.

حسيني بابيان اينكه فانوس ماهي به علت توليد نور فلورسانسي كه خاصيت توليد نور در تاريكي آب‌هاي عميق دارد مثل فانوس مي‌درخشد و امكان برداشت آن با شناورهاي كوچك حتي كشتي‌هاي كوچك وجود ندارد، اضافه كرد: سه و نيم برابر عمق 200 متر بايد سيم بوكسل انجام شود يعني 700 متر تور پايين رود و بتواند اين آبزي را صيد كند و به‌طوركلي نياز به يك امكانات و مهارت خاص و فناوري جديدي است كه ظرف سه چهار سال اخير توانسته‌ايم سرمايه، تكنولوژي و فناوري آن را به كشور بياوريم . در حال حاضر در مسير انتقال تكنولوژي و بومي‌سازي آن هستيم.

وي ادامه داد: 80 درصد اين موضوع محقق شده و 20 درصد ديگر هم ظرف 3 تا 4 سال آينده با يك زمان‌بندي اين انتقال تكنولوژي بومي نهايي خواهد شد. علت برداشت فانوس ماهي اين است كه پروتئين آبزيان كه محدوديت‌هايي در آب‌هاي كم‌عمق دارد به‌اندازه همان 2.3 ميليون تني است كه بيومس اين فانوس ماهيان است و در حال حاضر با حداكثر ميزان قابل‌برداشت بسيار بااحتياط و  حداقل با همين فضا برداشت 300 هزار تن در فاز نسخت را برنامه‌ريزي كرده‌ايم.


حسيني تصريح كرد: پرورش آبزيان مي‌تواند صيد و صيادي را از بن‌بست خارج كند و سيل متقاضيان صيادي را به اين سمت گسيل دارد.

اين مقام مسئول بابيان اينكه براي اين 100 هزار تن، 500 هزار تن ماهي نياز داريم كه پودر شود، اضافه كرد: در صورت رسيدن به اين هدف تمام كارخانه‌هاي آرد ماهي (اگر فقط آرد ماهي توليد كنيم كه در آينده استخراج پروتئين هم در برنامه است) خودكفا مي‌شوند.

اين مقتم مسئول بيان كرد: امكان برداشت از عمق 200 متر با لنج هم وجود ندارد چه برسد به قايق، اضافه كرد:  امكان نزديك شدن آبزيان آب‌هاي عميق كه از نور فراري‌اند در آب‌هاي كم‌عمق وجود ندارد و از اين سمت هم مهاجرتي به آن سمت وجود ندارد؛ درواقع جمعيتي مستقل با اكولوژي و بيولوژي مستقل وجود دارد، گاهي كم شدن صيد كه به علت صيد بي‌رويه، قاچاق، صيد صيادان غيرمجاز، و ... ربطي به برداشت آبزيان آب‌هاي عميق ندارد.

حسيني در پايان بابيان اينكه نياز به 300 نفر نيروي جايگزين داريم كه اگر بومي‌ها وارد گود شوند و كار را ياد بگيرند جايگزين خواهند؛ به كشتي‌هايي كه ملوانان خارجي دارند هم الزام كرديم هرسال 20 درصد از ملوانانشان را ايراني كنند، تصريح كرد: در مسئله تكميل چرخه بحث خودكفايي را داريم يعني در پرورش ميگو، پرورش ماهي و آرد ماهي و تمركز  براي برداشت فانوس ماهيان براي ما بسيار كمك‌كننده‌اند.

در اين جلسه معاون صيد و بنادر ماهيگيري سازمان شيلات ايران با جمع‌بندي مباحث و موضوعات مطروحه، قرار شد كه كميته توسعه شيلاتي هر شهرستان تشكيل و ضمن تشويق مردم به تشكيل تعاوني‌هاي بومي هر منطقه، نسبت به فرآيندهاي جديد شيلاتي از جمله اخذ مجوز صيد پرساين، صيد رشته قلاب با اخذ مجوز و توسعه ناوگان جهت صيد در آب‌هاي شمال غرب اقيانوس هند، توسعه صيادي جزاير استان (از برنامه‌هاي در دست اقدام اين روزهاي شيلات كه با استانداري هرمزگان در حال تدوين نهايي است)، تجارت بين‌المللي آبزيان، تأسيس شركت فروش آنلاين ماهي و ساير آبزيان، تشكيل شركت‌هاي خدمات صيادي از جمله توربافي، تعمير تور، تهيه ادوات، تشكيل تعاوني‌هاي پرورش ماهي در قفس كه استان هرمزگان پيشرو در كشور است، تشكيل تعاوني‌هاي پرورش ميگو، تشكيل تعاوني‌هاي بخش پسين صيد آيزيان از جمله صنايع پسين مصارف انساني فانوس ماهيان، شهرك‌هاي شيلاتي و صنايع تبديلي و ... اقدام لازم صورت گيرد و جلسات مستمري با حضور مديران ستادي و استاني شيلاتي چه در منطقه يا در تهران به‌منظور تسريع در اجرا آن‌ها و اخذ مجوز و تسهيلات صورت گيرد.


  پس از تصميم‌گيري‌هاي به‌عمل‌آمده و اظهار رضايت طرفين از برگزاري اين‌گونه جلسات، با دستور آيت‌الله نعيم‌آبادي نسبت به پيگيري موارد يادشده، به پايان رسيد.


 

منبع: ايسنا