سايت خبري و تحليلي جنوب ايران : پيام‌رسان‌هاي داخلي متعلق به چه كساني هستند؟
سه شنبه، 18 اردیبهشت 1397 - 10:59 کد خبر:36352
صداي نمايندگان مجلس بلند شده. فيلترينگ تلگرام برخلاف ميل بسياري از اصلاح‌طلبان حاضر در بهارستان، سرانجام محقق شد. حالا آنها شاكي‌اند كه چرا دست‌كم اطلاعات مربوط به مالكان و صاحبان اين پيام‌رسان‌ها در اختيار نمايندگان مجلس قرار نگرفته است؛ پيام‌هايي كه يك سر حاميان مالي آن به افراد خاص مي‌رسد و يك سر ديگر آن به صداوسيما.

 

به گزارش جنوب ايران، علي مطهري چندباري است مخالفت‌ خود را به فيلترينگ تلگرام اعلام كرده و حالا به ايلنا گفته: «بايد مشخص شود مالكيت هركدام از پيام‌رسان‌هاي داخلي در اختيار چه كسي است». اماو‌اگرها از اين جهت بيش از گذشته مطرح مي‌شود كه پيگيري‌هاي «شرق» نشان از آن دارد كه حمايت مالي از پيام‌رسان‌ها، اغلب از يك طيف سياسي خاص بوده و نه طيفي از فعالان صنعت آي‌تي. مطهري به نامشخص‌بودن وضعيت مالكيت برخي پيام‌رسان‌هاي داخلي اشاره دارد و اينكه مشخص‌شدن مالكيت پيام‌رسان‌هاي داخلي تأثير مثبتي در جلب اعتماد عمومي به اين پيام‌رسان‌ها خواهد داشت. مطهري تأكيد كرده: «تاكنون گزارشي درباره مالكيت پيام‌رسان‌ها به مجلس ارائه نشده؛ اما موضوع مهمي است كه بايد تعيين‌تكليف شود».

تلگرام در سال‌هاي اخير از پرمخاطب‌ترين پيام‌رسان‌ها بوده كه بر اساس برخي آمار تأييدنشده، نزديك به 40 ميليون كاربر داشته و حالا با حكم بازپرس شعبه دوم دادسراي فرهنگ و رسانه فيلتر شده است.

ضرورت رعايت حريم خصوصي

به گزارش كانال خبررساني تخصصي استارت‌آپ‌ها و تكنولوژي، با فيلترشدن تلگرام، ۲۶ اپليكيشن‌ از ۳۰ اپليكيشن رايگان پردانلود براي دستگاه‌هاي اندرويد در گوگل‌پلي در ايران تنها با فيلترشكن در دسترس هستند. محمدرضا نجفي، نايب‌رئيس مجمع نمايندگان استان تهران، اطلاع‌رساني و ايجاد شفافيت درباره مالكان و اداره‌كنندگان پيام‌رسان‌هاي داخلي را شرط لازم براي توسعه اعتماد عمومي مي‌داند. به گفته او: «اطلاع‌رساني و ايجاد شفافيت درباره مالكان و اداره‌كنندگاني كه متعهد به رعايت حريم خصوصي استفاده‌كنندگان باشند، مردم را از عدم ورود و دست‌اندازي به اطلاعات و مراودات شخصي‌شان مطمئن مي‌كند و اين شرط لازم براي توسعه اعتماد عمومي و استقبال بيشتر از اين‌گونه امكانات است».

سرمايه‌گذاري بانك‌ها در پيام‌رسان‌ها

اطلاعات موجود درباره مالكان و صاحبان پيام‌رسان‌هاي داخلي در برخي سايت‌ها و فضاي مجازي منتشر شده است. «شرق» در اينجا بنا دارد به بخشي از اطلاعات موجود در‌اين‌باره بپردازد. تا اينجاي كار، پيام‌رسان‌هايي مانند «سروش»، «آي‌گپ»، «ايتا» و «بله» از حمايت رسانه‌اي و تبليغاتي بيشتري برخوردار بوده‌اند. در خبرها آمده است دو بانك پيام‌رسان «آي‌گپ» را خريده‌اند. رسول كاظمي، مدير پيام‌رسان آي‌گپ، نيز گفته: «توافق ميان پيام‌رسان آي‌گپ و كنسرسيومي با عضويت شركت گسترش الكترونيك مبين ايران، مجموعه شركت ارتباطات سيار ايران (همراه اول) و بانك‌هاي پارسيان و پاسارگاد حاصل شده است.

اين كنسرسيوم دنبال توسعه يك پيام‌رسان ملي قدرتمند و مناسب براي كسب‌وكارها با خدمات پرداخت است»؛ اما يكي از اعضاي هيئت‌مديره شركت گسترش الكترونيك مبين ايران، چهره‌اي شناخته‌شده است؛ «مهرداد بذرپاش». آخرين آگهي تغييرات شركت گسترش الكترونيك مبين ايران (سهامي خاص) به تاريخ 30 آذر 1396 در روزنامه رسمي منتشر شده است كه در بخشي از اين آگهي آمده: «به استناد صورت‌جلسه هيئت‌مديره مورخ 1396.8.1 تصميمات ذيل اتخاذ شد:

اعضاي هيئت‌مديره براي بقيه مدت به قرار ذيل تعيين گرديدند:

آقاي مهرداد بذرپاش به شماره ملي.... به نمايندگي از شركت گروه توسعه صنعت و معدن تدبير به شناسه ملي....به سمت رئيس هيئت‌مديره، آقاي سيداحمد حجت‌زاده به شماره ملي... به نمايندگي از شركت نوانديشان كشت و صنعت تدبير به شناسه ملي... به سمت نايب‌رئيس هيئت‌مديره، آقاي حسين بذرافشان به شماره ملي... به نمايندگي از شركت گروه توسعه اقتصادي تدبير به شناسه ملي.... به سمت مدير‌عامل و عضو هيئت‌مديره، آقاي ياسر جلالي‌منش به شماره ملي... به نمايندگي از شركت گروه توسعه ساختمان تدبير به شناسه ملي... به سمت عضو هيئت‌مديره،‌ آقاي سعيد ماركلائي به شماره ملي... به نمايندگي از شركت گروه توسعه انرژي تدبير به شناسه ملي... به سمت عضو هيئت‌مديره». جالب اينكه در آگهي تأسيس «گروه توسعه اقتصادي تدبير» به تاريخ 1387، شركت «گروه توسعه ساختمان تدبير»، «توسعه انرژي تدبير» و شركت «گسترش الكترونيك مبين ايران» نمايندگاني در هيئت‌مديره دارند. همچنين در آگهي تغييرات شركت «توسعه صنعت و معدن تدبير» به تاريخ آذر 1394، نمايندگان گروه «توسعه انرژي تدبير»، شركت «گسترش الكترونيك مبين ايران»، «توسعه اقتصادي تدبير» و «توسعه ساختمان تدبير» سمت‌هايي در هيئت‌مديره گرفتند. در آگهي تغييرات شركت «نوانديشان كشت و صنعت تدبير» به تاريخ دي 1396، شركت‌هاي «گروه توسعه انرژي تدبير»، «گروه توسعه ساختمان تدبير» و «گروه توسعه اقتصادي تدبير» نمايندگاني در هيئت‌مديره دارند. در آگهي تغييرات شركت گروه «توسعه انرژي تدبير» به تاريخ آذر 1396، نمايندگان شركت «توسعه صنعت و معدن تدبير»، «گروه توسعه اقتصادي تدبير» و «گروه توسعه ساختمان تدبير» در هيئت‌مديره حضور دارند.

پيام‌رسان داخلي؛ بازي خودي‌ها با خودي‌ها

يكي از كارشناسان فني اين حوزه نيز به «شرق» گفته «گرچه حمايت مالي از پيام‌رسان‌هاي داخلي انجام شده اما بايد چند نكته را در اين زمينه در نظر گرفت. نخست اينكه افرادي از طيف‌هاي مختلف مورد حمايت قرار نگرفته‌‌اند و اگر سرمنشأ خيلي از مالكان و صاحبان پيام‌رسان‌ها را پيدا كنيد، يك سر آن به افراد هميشه در مديريت مي‌رسد. نكته ديگر اينكه تلگرام از ۲۰۱۳ تا الان حدود ۲۵۰ ميليون دلار خرج كرده و ساخت و طراحي پيام‌رسان‌ها – در سطح حرفه‌اي – بسيار هزينه‌بر است. نكته مهم ديگر اينكه ايجاد يك پيام‌رسان خوب علاوه بر هزينه‌هاي فراوان، به دانش زيادي نياز دارد كه بعيد مي‌دانم اين پيام‌رسان‌ها از اين سطح دانش بهره‌مند باشند». همچنين پيگيري‌هاي «شرق» نشان داده كه برخي شركت‌هاي استارت‌آپي پس از برنده‌شدن در مناقصه‌ها -از جمله مناقصه‌هاي صداوسيما- تأييد اهليت نشده و قراردادي با آنها بسته نشده‌اند و همواره حلقه محدودي از خودي‌ها مطرح‌اند.

سروش صداوسيمامحور

نرم‌افزار «سروش» در بهمن ۱۳۹۴ نسخه آزمايشي خود را به بازار عرضه كرد و تا بهمن ۱۳۹۵ نزديك به ۷۰۰ هزار كاربر داشت. به گزارش ايسنا اين نرم‌افزار تحت حمايت سازمان صدا‌وسيماي ايران گسترش يافت. بخش عمده‌اي از سهام اين شركت متعلق به صدا‌وسيماست. «سروش» توسط شركت «توسعه فناوري رسانه سروش» پشتيباني مي‌شود كه مديرعامل اين شركت شخصي به نام محمدرضا علي‌عسگري است. پيش از اين «شرق» در گزارشي درباره نسبت «محمدرضا علي‌عسگري» سروش و «عبدالعلي علي‌عسگري» رئيس صدا‌وسيما از «خروشاد» مديرعامل سروش رسانه سؤال كرده بود كه او در پاسخ گفت «براي اطلاع از اينكه آقاي علي‌عسگري چه نسبتي با رئيس سازمان صداوسيما دارد، بايد از هيئت مديره سؤال شود».

مديريت پيام‌رسان سروش نيز بر عهده سيدميثم سيدصالحي است. سيدصالحي مديرعامل شركت داده‌پردازي «فن‌آوا» بوده؛ شركتي كه خدمات اينترنت پرسرعت ارائه مي‌كرده است.

در بند ۲ قوانين محتواي ردوبدل‌شده در سروش نيز آمده‌ است: «كاربران مجاز به انتشار محتواي خلاف واقع، غيراخلاقي و غيرقانوني نيستند و عواقب آن برعهده خود كاربر خواهد بود».

در روزهاي اخير صداوسيما در بخش‌هاي خبري خود سعي دارد مخاطبان را براي استفاده از اين پيام‌رسان متقاعد و در گزارش‌هاي خبري بر امنيت آن تأكيد كند.

سرمايه 700ميليوني آقاي كاظمي

«آي‌گپ» يكي ديگر از اين پيام‌رسان‌هاي بومي است كه مديرعامل آن شخصي به نام محمدرسول كاظمي است. اين پيام‌رسان توسط شركت «روي خط مديا» پشتيباني مي‌شود كه در سال ۱۳۹۴ و با سرمايه اوليه 700 ميليون تومان تأسيس شده است. از اين سرمايه سهم‌الشركه محمدرسول كاظمي‌نجف‌آبادي 693 ميليون تومان و زهره سانحي‌نجف‌آبادي نيز هفت ميليون آورده سرمايه‌اش بوده است {اطلاعات مربوط به آگهي تأسيس در روزنامه رسمي به تاريخ ارديبهشت 94}.

فعاليت‌هاي اين شركت در حوزه طراحي، برنامه‌نويسي و پشتيباني نرم‌افزارهاي ارتباطي و رسانه‌اي روي تلفن‌هاي همراه متمركز است.

محمدرسول كاظمي مدعي است كه در مسير طراحي پيام‌رسان داخلي يك ريال حمايت از جايي دريافت نكرده است. او در پاسخ به منتقدان نيز گفته «تمام كساني كه مي‌گويند داخلي‌ها توان پاسخ‌گويي به نياز و تعداد كاربران ايراني را ندارند، به‌ صراحت مي‌گويم كه آي‌گپ قادر به پاسخ‌گويي به تمام نيازهاي ۴۰ ميليون كاربر ايراني است». كاظمي چندي‌پيش نيز اعلام كرده بود كه هركس بتواند «آي‌گپ» را هك كند به او جايزه يك‌ميلياردتوماني پرداخت مي‌كند.

از تلفن همراه تا پيام‌رسان بومي

«ايتا» از ديگر مدعيان در ميان پيام‌رسان‌هاي بومي است كه در سال ۱۳۹۶ شروع به فعاليت كرد و اولين نسخه‌اش براي اندرويد و هم‌زمان نسخه وب آن آماده بهره‌برداري شد. همچنين نسخه آيفون و دسك‌تاپ آن در دست طراحي است. مراحل طراحي و پياده‌سازي نرم‌افزار ايتا توسط شركت انديشه‌ياوران تمدن امروز كه گفته مي‌شود يك شركت خصوصي است، انجام شده كه اين شركت تحت حمايت دو شركت طوبي و هاتف فعاليت مي‌كند. سوابق اين شركت‌ها در حوزه فناوري‌هاي مبتني بر تلفن همراه است.

اما در مورد ديگر پيام‌رسان‌ها نيز اطلاعات اندكي در اختيار است. پيام‌رسان رينگ همان پيام‌رسان گپ است. آنها دو برند تعريف كرده‌اند. برند رينگ متعلق به مجموعه‌ صباايده است كه مالك آپارات هم به شمار مي‌آيد. مديريت پيام‌رسان ايتا نيز محسن غفاري است كه پيش‌تر پنل اس‌ام‌اس مي‌فروخت. شركت ايتا، يك شركت قمي است و از طرف مركز رسانه‌هاي ديجيتال ارشاد هم حمايت مي‌شود.

بانك ملي هم «بله»

پيام‌رسان «بله» متعلق به شركت «داده‌ورزي سداد» است. 72درصد سهم اين شركت متعلق به بانك ملي ايران است. 24 درصد سهام آن هم متعلق به شركت خدمات انفورماتيك و چهار درصد هم سهم شركت سرمايه‌گذاري گروه توسعه ملي ايران است. سرمايه اين شركت 500 ميليارد ريال است. در بخش معرفي اطلاعات گنگي از نحوه شكل‌گيري اين پيام‌رسان آمده «ما پنج نفر بوديم؛ جوان و جوياي نام. شايد هم مقداري نپخته. دور هم جمع شده بوديم تا محصولي خواستني و كارآمد را بسازيم. دوست داشتيم در زمينه اپليكيشن‌هاي اينترنتي ارتباطي فعاليت كنيم. هدف اول‌مان را «ايميل» انتخاب كرديم. مي‌خواستيم چيزي بسازيم كه روي دست تمام ايميل‌هاي خارجي بزند. دور، دور پيام‌رسان‌ها شده بود. آن‌موقع‌ها وايبر روي بورس بود و مقداري هم وي‌چت. شروع كرديم به دويدن؛ به يادگرفتن؛ «بله» را بر اين مبنا ساخته‌ايم».

 

شرق