صفحه اول    درباره ما    تماس    پیوندها  
شنبه، 27 مرداد 1397 - 00:02   
  تازه ترین اخبار:  
آخرین عناوین
  صادرات هندوانه ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ دلاری شد
  اظهارات آیت‌الله‌نعیم‌آبادی در نمازجمعه‌بندرعباس
  ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوقات بانکی متعلق به ۱۰۸نفر است!!!
  میزبانی‌شایسته اندونزی از المپیک‌آسیایی  
  عروسی بندری - عکاس: رهبر امامدادی
  ۱۴ فواید و خواص شگفت انگیز آب خیارشور  
  راننده نیسان تریاک را کجا جاساز کرده بود؟  
  محتوای نامه جنجالی قالیباف به سران سه قوه چیست؟
  چهره‌ها در منزل مرحوم عزت‌الله انتظامی  
  حاجی‌زاده رئیس کمیته فوتبال و فوتسال هیأت روستایی و بازی‌های بومی و محلی منصوب شد
  آزادگان! سپاس که جسم و جوانی‌تان را برای ما گذاشتید!
  عزت الله انتظامی بدرود حیات گفت  
  یک حزب جدید به احزاب کشور اضافه شد
  کاهش ۳۷ درصدی جانباختگان حوادث جاده‌ای در هرمزگان
  دیدار اعضای شورای شهرستان بندرعباس با استاندار هرمزگان  
- اندازه متن: + -  کد خبر: 36689صفحه نخست » دیدگاهچهارشنبه، 9 خرداد 1397 - 17:59
شیرین‌سازی آب خلیج‌فارس؛ تهدیدی برای محیط زیست یا فرصتی ...
سیدمصیب دریانورد
  

به گزارش جنوب ایران، کاهش میزان ذخایر آب شیرین در پی تغییرات اقلیم و عدم وجود فرهنگ مصرف بهینه آب همراه با افزایش تقاضای روزافزون به تامین آب آشامیدنی سالم، موجب شده فناوری شیرین سازی آب دریا در حال تبدیل شدن به یک صنعت گسترده در بسیاری از کشورهای دارای دسترسی به آب دریا من جمله کشورمان ایران گردد. گرچه شیرین‌سازی آب دریا " ظاهراً " با طیفی از اثرات مفید اقتصادی – اجتماعی، بهداشتی و زیست محیطی به دلیل تأمین آب آشامیدنی با کیفیت بالا و بدون آسیب‌رسانی به منابع آب شیرین همراه است، ولی به علت داشتن اثرات منفی که عمدتأ مربوط به تخلیه ترکیبات شیمیایی تغلیظ شده به محیط است، همواره نگرانی‌هایی را ایجاد می‌نماید. لذا مقابله با این اثرات منفی نیازمند مدیریت و برنامه ریزی مدون بر مبنای مطالعات و ارزیابی های دقیق می باشد.شیرین‌سازی آب خلیج‌فارس؛ تهدیدی برای محیط زیست یا فرصتی ...


در طی فرآیند تولید آب شیرین که عمدتاً به شیوه اسمزمعکوس (RO) انجام می پذیرد، آب دریا با فشار به لایه‌های درونی فیلترهای آب شیرین‌کن ها وارد می‌شود. در این بین بسیاری از موجودات میکروسکوپی دریاها (همچون پلانکتون‌ها)، تخم ماهیان و حتی سخت‌پوستان کوچک یا ماهی‌های ریز طی این فرآیند از بین می‌روند. اهمیت این مسئله زمانی مشخص می شود که بدانیم بسیاری از این موجودات میکروسکوپی سر آغاز زنجیره حیات در دریاها بوده و بدون آنها حیات آبزیان در خطر نابودی کامل قرار می‌گیرد.


البته این تنها بخش نخست ماجراست! پس از آن‌که فرآیند شیرین‌ کردن آب به انتها رسید، آبی گرم و با املاحی بسیار بیشتر از آب دریا، به عنوان خروجی یا پساب باقی می ماند که صفت "تلخاب" برای آن شایسته ترین واژه است. نکته مهم‌تر این ‌که در بسیاری موارد (همانند آنچه در خلیج فارس رخ می‌دهد) میزان حرارت آب خروجی و غلظت مواد و املاح در آن چنان زیاد است که تلخاب حاصل برای حیات آبزیان در سواحل و دریا کاملاً سمی وکشنده خواهد بود.


علی رغم آگاهی به تمام موارد مذکور، ساده ترین و کم هزینه ترین راه دفع این پساب گرم و شور، رها سازی آن در سواحل و آب دریاست. آبزیان که به شدت به دو عامل شوری و دمای آب حساس هستند به عنوان یک عکس‌العمل طبیعی نسبت به این رها سازی و برای مواجهه با این مخاطره مهم، چنانچه توانایی داشته باشند، اقدام به مهاجرت نموده و در غیر این صورت به مرور از بین می‌روند.


افزایش شوری آب دریا، افزایش درجه حرارت آب دریا، کاهش اکسیژن محلول در آب‌های مجاورتأسیسات شیرین سازی، افزایش غلظت کلر، افزایش فلزات سنگین در اثر دفع پساب گرم و شدیدأ شورشده برگشتی به واسطه عدم رعایت ملاحظات محیط زیستی علی رغم اینکه موجب می گردد آبی قابل شرب در اختیار ساحل نشینان قرار گیرد، اما عملاً منابع اصلی معیشت وتامین غذای سالم آنان بویژه صیادان را به تدریج از بین خواهد برد.


سواحل خلیج فارس در تسخیر آب شیرین کن ها
بر خلاف تصورات موجود، آبراه خلیج فارس از نظر مدت زمان لازم جهت جایگزینی آب و همچنین میزان تبخیر و شوری آن نسبت به دیگر آبهای آزاد بیشتر به یک دریاچه شبیه است که از طریق تنگه هرمز به اقیانوس باز می شود. از طرفی اغلب کشورهای همسایه ایران در حوزه خلیج فارس چندین سال پیش از کشور ما و در حجم گسترده به فناوری شیرین سازی روی آورده بطوری که کویت، قطر، بحرین، عربستان سعودی وامارات متحده عربی تأسیسات عظیم آب شیرین کن های خود را در کنار ساحل خلیج فارس قرار داده اند. با این حال بیشتر واحدهای نمک زدایی در این کشورها دارای سیستم های تصفیه پسابهای حاصل از این تاسیسات هستند درحالی‌که متاسفانه اغلب واحدهای شیرین سازی آب راه اندازی شده در ایران بدون توجه به تبعات آتی آن، پساب های شور را به سواحل خلیج فارس سرازیر می نمایند. این در حالیست که با توجه به شرایط اقلیمی و کم آبی مفرط در کشور ایران پیش بینی ها از مهاجرت جمعیت بصورت گسترده به سواحل خلیج فارس و در نتیجه نیاز روزافزون به آب قابل شرب در این مناطق و احداث واحدهای جدید و عظیم شیرین سازی آب حکایت دارد.


راه حل چیست؟
تا کنون به جهت حل این معضل و مدیریت پساب‌های گرم و شور برگشتی گزینه‌هایی، ارایه شده است. این گزینه‌ها شامل تخلیه پساب‌ها به آبهای سطحی یا تصفیه ‌خانه‌های فاضلاب، تزریق به درون چاه‌های عمیق، دفع در زمین، برکه های تبخیر، کریستالیزاسیون و تبخیر حرارتی یا مکانیکی آنها است. همه روش های دفع پساب ذکر شده به نحوی موجب شور شدن محیط می‌گردد، به همین دلیل روشهای جایگزینی به منظور تصفیه مناسب تر و بهینه تر پساب ها ارائه و عملیاتی شده است از جمله: فرایند ته‌نشینی شیمیایی، انعقاد یا لخته‌سازی، الکتروانعقاد، تکنولوژی های بر اساس اکسیداسیون و فرایند‌های بیولوژیکی و... که هر کدام از این روشها مزایا و معایب خود را دارا بوده که باید در جای خود و بصورت تفصیلی مورد بحث و بررسی قرار گیرند. 


فرصت ها: پیشنهاداتی منطبق بر اقلیم خلیج فارس 

نبایست از ذکر این نکته غافل شد که امروزه معضل دفع پساب شور آب شیرین کن ها در کشورهای پیشرو در امر شیرین سازی آب دریا به واسطه تجارب علمی پژوهشگران و بکارگیری فناوری و دانش روز توسط مراکز پژوهشی به یک فرصت برای ایجاد ارزش افزوده مبدل شده است. امری که در کشور ما نیز دور از دسترس نبوده و با سیاستگذاری های صحیح و دوراندیشی هم به جهت تولید مواد اولیه صنایع و هم ایجاد اشتغال قابل اجراست. از آنجاکه بکارگیری و اجرای هر یک از روشهای تصفیه پساب در صورت لحاظ شرایط اقلیمی و مزیت های منطقه ای منجر به بهره وری بالاتری خواهد شد، به دو مورد از استراتژی‌های رفع معضل پساب های تأسیسات آب شیرین کن که مثالهایی متناسب با اقلیم خلیج فارس نیز می باشند در ادمه اشاره شده است:


روش توسعه یافته ای در کشور قطر، که دو مشکل زیست محیطی شامل؛ ورود نمک اضافی به خلیج فارس از طریق پساب آب شیرین کن و همچنین کربن دی اکسید (CO2) بیش از حد موجود در جو ناشی از عملیات صنعت نفت وگاز در منطقه را با استفاده از یک روند شیمیایی به گونه ای حل نموده که خروجی این فرآیند تولید انبوه ترکیبات شیمیایی کلسیم کلرید (CaCl2) و سدیم بیکربنات (NaHCO3) است که به عنوان مواد اولیه در بسیاری از صنایع تولیدی می‌توان از آنها استفاده نمود. در این فرآیند دفع نمک به دریا نزدیک به 100% کاهش می‌یابد. برای این فرآیند از کربن دیاکسید خالص استفاده می شود و از آنجا که گاز های خروجی از صنایع نفت و گاز شامل ترکیبات دیگری نیز هست نیاز به یک مرحله جداسازی گاز کربن دی اکسید خالص بوده، لذا بدین منظور در برخی مناطق این کشور در کنار تاسیسات آب شیرین کن ها، واحدهای پالایش گاز کربن دیاکسید راه اندازی شده است.
 
اخیراً استفاده از جلبک های میکروسکوپی به عنوان یک راه حل زیستی با بهره وری اقتصادی بالا برای رفع معضل شوری پساب واحدهای شیرین سازی آب مورد توجه قرار گرفته است. گونه های متعددی از جلبک های سبز و سیانوفیسه میکروسکوپی در این خصوص مورد مطالعه قرار گرفته اند و نتایج این مطالعات نشان داده است که این گونه ها قادرند در شوریهای بالای این پسابها و در معرض دمای بالا و شدت نور بهترین عملکرد تولید را داشته باشند.

برخی از گونه ها نظیر گونه های Scendesmus قادر هستند میزان نمکهای موجود در پسابهای شدیداً شور را تا سه برابر کاهش داده و میزان شوری را به محدوده طبیعی رسانیده که مشکلی در دفع به دریا ایجاد نشود. علاوه بر این، گونه هایی از Spirulina ، Chlorella ،  Haematococcus  و Dunaliella نیز با رشد سریع و فراوان خود در آبهای شدیداً شور و در دمای بالا توده زنده (Biomass) فراوانی تولید نموده که علاوه بر مصرف دی اکسیدکربن و کاهش اثرات گلخانه ای، توده زنده حاصله دارای کاربردهای وسیعی جهت تامین علوفه و خوراک دام و طیور و مکمل های خوراک انسانی بوده و مواد زیستی ارزشمندی نظیر انواع کاروتن ها به خصوص بتا-کاروتن و آستاگزانتین داشته که دارای ارزش غذایی و دارویی بالایی بوده و با بهای گزافی به فروش می رسند. علاوه بر این تولید سوخت های زیستی نظیر بیودیزل ها و بیواتانولها از این توده های زنده تولیدی، امیدهای تازه کشورهای توسعه یافته برای تامین انرژی مورد نیاز در آینده می باشند. 


با تمام این تفاسیر و البته وجود چنین پتانسیل های زیستی و شیمیایی، ضرورت تهیه برنامه ای منسجم و مدون برای مطالعه و تحقیق جامع و ارزیابی شرایط توسط مراکز پژوهشی در استانهای ساحلی و دانشگاه های دریامحور در خصوص کاربرد روشهای متناسب با اقلیم خلیج فارس برای مدیریت پساب ناشی از واحد های شیرین سازی نه به عنوان یک معضل بلکه به مثابه یک فرصت و بهره برداری از آنها به شدت لازم و اجتناب ناپذیر می نماید.

 

سیدمصیب دریانورد- عضو هیئت علمی دانشگاه هرمزگان
 

   
  

نظرات کاربران: 4 نظر (فعال: 3 ، در صف انتشار: 1، غیر قابل انتشار: 0)
مرتب سازی بر حسب ( قدیمیترین | جدیدترین | بیشترین امتیاز | کمترین امتیاز | بیشترین پاسخ | کمترین پاسخ)
ali
|    | 1397/3/12 - 15:47 | |
پس کشورهای عربی چرا حداکثر شیرین سازی رو دارند

همشهری
|    | 1397/3/19 - 00:48 |
پاسخ: در متن اشاره کرده که کشورهای عربی بیشتر پساب رو تصفیه می کنن
مثال قطر رو هم زده که از پساب دارن مواد اولیه صنایع شون رو تهیه میکنن

در ضمن
مگه قراره اگه اونا کار بدی کردن ما هم انجام بدیم؟؟


morteza
|    | 1397/4/22 - 22:56 | |
دوست عزیز در زمینه ای که تخصص ندارید چرا اظهار نظر میکنید.


نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
پر بازدیدترین
  پراید ۴۳ و پژو ۷۰ میلیون می‌شود!
  دیدار اعضای شورای شهرستان بندرعباس با استاندار هرمزگان  
  اوج گیری قیمت بلیت هواپیما
  موضع همه همسایگان در قبال تحریم‌های ایران/ از موضع بینابینی قطر و کویت تا نقش میانجی عمان
  چهره‌ها در منزل مرحوم عزت‌الله انتظامی  
  راننده نیسان تریاک را کجا جاساز کرده بود؟  
  اعزام هیات تجاری اتاق بازرگانی بندرعباس به هنگ‌کنگ
  آزادگان! سپاس که جسم و جوانی‌تان را برای ما گذاشتید!
  حاجی‌زاده رئیس کمیته فوتبال و فوتسال هیأت روستایی و بازی‌های بومی و محلی منصوب شد
  دستگیری 22 سارق سابقه‌دار در بندرعباس
  محتوای نامه جنجالی قالیباف به سران سه قوه چیست؟
  یارانه مرداد ماه، امشب واریز می‌شود
  عزت الله انتظامی بدرود حیات گفت  
  یک حزب جدید به احزاب کشور اضافه شد
 
پر بحث ترین ها
  ابقای شیخی بر ریاست دانشگاه هرمزگان برای 4 سال دیگر
  امروز روز خبرنگار است (لطفا ما را نقد کنید)
  شورای نگهبان اصلاحیه قانون منع بکارگیری بازنشستگان را تایید کرد
  تکمیل سالن ورزشی چندمنظوره باشگاه اروند سورو در بندرعباس تا دهه فجر  
  نکبت‌زاده‌ها عامل مشکلات کشورند/ گردشگری هرمزگان هیچ زیرساختی ندارد/ خجالت می‌کشم در چشم مردم نگاه کنم
  جنجال لباس‌های وزیر ارتباطات در مراسم دلجویی از کیمیا علیزاده  
  استانداری اصفهان هواپیمایی قشم را خرید/ نمونه‌ای از کار اقتصادی کلان که باید از آن درس آموخت!
  جشن سنتی عروس و دامادهای بندری  
  بطحائی: استفاده و عرضه اقلام خارجی در مدارس ممنوع
  توضیحات استاندار درباره حضور چینی‌ها در آبهای هرمزگان/ کشتی‌ها تحت مالکیت ایرانی‌ها است
  اتمام حجت استاد قنبر راستگو با مسئولین
  از ماجرای پوپولیست خواندن مرادی تا حضور دستیار سابق رئیس‌جمهور در امور شهروندی
  محسن چاووشی را شادمهر عقیلی نکنید
  افزایش ۷۰ درصدی نرخ پرواز‌های داخلی و ۱۰۰ درصدی خارجی‌ها
  جهانبخش معاون شهردار بندرعباس شد  
  همتی:حمایت از متقاضیان خرید شناورهای صیادی در آب‌های عمیق با پرداخت تسهیلات
  جزئیات کشف ۴ لکسوس سرقت شده از ایتالیا، روسیه و سوئد در تهران
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© جنوب ایران 1391
info@jonoubiran.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار