صفحه اول    درباره ما    تماس    پیوندها  
شنبه، 27 مرداد 1397 - 16:23   
  تازه ترین اخبار:  
آخرین عناوین
  تصویب طرح هادی شهر تازیان پایین بندرعباس
  کشف۹۵هزار لیتر سوخت‌قاچاق در ساحل‌قشم
  طرح طلایی دولت برای خانه دار شدن اقشار متوسط جامعه
  لنج‌ها دلیل ۴۴درصدحوادث‌دریایی‌هرمزگان‌
  پیشنهادی جالب توجه برای مقابله با اتفاقات اخیر روی سکوها
  همتی در جلسه شورای اداری چه گفت؟
  آشوری: عبور از تحریم‌ها با تمرکز بر تولید فرآورده از نفت خام
  شکست سخت آذرخش در قم
  صادرات هندوانه ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ دلاری شد
  اظهارات آیت‌الله‌نعیم‌آبادی در نمازجمعه‌بندرعباس
  ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوقات بانکی متعلق به ۱۰۸نفر است!!!
  میزبانی‌شایسته اندونزی از المپیک‌آسیایی  
  عروسی بندری - عکاس: رهبر امامدادی
  ۱۴ فواید و خواص شگفت انگیز آب خیارشور  
  راننده نیسان تریاک را کجا جاساز کرده بود؟  
- اندازه متن: + -  کد خبر: 37388صفحه نخست » دیدگاهسه شنبه، 9 مرداد 1397 - 12:00
" لزوم حفظ هویت بومی؛ از بدیهیات تا بخشنامه"
یادداشتی به بهانه فرا رسیدن نوروز صیاد از سیدمصیب دریانورد
  
اکنون که از روز ملی خلیج فارس و بدنبال آن فضای رسانه ای و هیجانی انتشار اخبار مربوط به صدور مجوز استفاده از پوشش محلی (بندری) برای بانوان هرمزگانی در ادارات و مدارس همراه با واکنشها و جبهه گیری ها چه از جانب موافقین و چه مخالفین آن فاصله گرفته ایم، مناسب است که به بهانه فرا رسیدن و پاسداشت "نوروز صیاد"  مختصراً به نقد و بررسی این مقوله از زاویه لزوم حفظ هویت بومی بپردازیم.
 
نخست بایست اذعان نمود که استان هرمزگان بجز در مواردی معدود و محدود به عنوان مثال مناسبتهایی همچون "نوروز صیاد" و نشریاتی به مانند "نسیم بادگیر" از فقدان و یا کم رنگ بودن محتوای متناسب با هویت بومی و عدم پرداخت کافی از سوی فرهنگ دوستان استان به این مقولات چه در بُعد نوشتاری و چه در بعد عملیاتی به شدت در رنج است. این که بطور مثال در روز جهانی صنایع دستی (دهم ژوئن مصادف با ۲۰ خرداد) در استان هرمزگان رویداد قابل توجهی نه لزوما فقط از جانب سازمانهای متولی دولتی بلکه حتی از جانب دوستداران فرهنگ به این مناسبت برگزار نشده و اینکه رسانه ها در سالهای گذشته از غُربت صنایع دستی استان هرمزگان گزارش میدهند، می تواند تاییدی مصداقی بر این واقعیت تلخ باشد. در چنین "فضای فرهنگی ساکن و بی رمقی" چه از سوی متولیان دولتی و چه نهادهای غیر دولتی و مردمی، شاید مجوز صادره از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و استاندار هرمزگان مبنی بر امکان حضور بانوان در ادارات با پوشش محلی از این منظر در وهله اول قابل تحسین هم بنظر رسد.
 
با این حال، تردیدی نیست تغییرات فرهنگی حتی در شکل حفظ وضعیت فعلی نیز مستلزم ایجاد بسترهای متناسب بُروز و ظهور آن و تابع ماهیتی تدریجی و البته نیازمند "خواست عمومی" است. لذا دستورات و بخشنامه ها و لو در حمایت یا تجویز و یا حتی در برخی مواقع تزریقات فرهنگی آنگونه که تجارب تاریخی گواهی میدهد، کارساز نخواهند بود.
 
اما بگذارید از این بحث عبور کرده و نه به جلو بلکه یک گام به عقب تر برویم و ضمن کنار گذاشتن انگاره های مبهم ذهن خود، با این سوال اساسی و به ظاهر بدیهی روبرو شویم که؛ حفظ هویت بومی هرمزگانی یا بندری چه لزوم و فوایدی دارد؟ و یا حتی یک گام به عقب تر، آیا اصولا این هویت بایستی حفظ گردد؟
 
احتمالا پاسخ بی درنگ شما به این پرسش مثبت است، لیکن برای بیان دلیل و یا دلایل لزوم حفظ هویت بومی ممکن است شما نیز نیازمند تامل بیشتری باشید. ذکر این نکته ضروری است که بیان علمی و مستدل لزوم حفظ هویت بومی نیازمند بررسی و مطالعه جوانب اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی این مقوله بصورت کلان با علم به اینکه همه این جوانب نیز از ارتباط دو و یا چند سویه نسبت به یکدیگر برخوردار هستند، می باشد.
 
اما آنچه در ادامه این نوشتار آمده که حاصل گفت و شنید با تنی چند از دغدغه مندان فرهنگ و البته به هدف اندیشیدن به برخی بدیهیات ذهنی ما و باز آرایی آن نگاشته شده، و به جهت سعی در عدم اطاله متن، بصورت موجز و به اختصار به مسئله چرایی حفظ هویت بومی پرداخته است.
 
از نقطه نظر اجتماعی وجود و پاسداشت هویت بومی-محلی زمینه‌ی پیوند بین نسل ها را از طریق انتقال فرهنگ فراهم می آورد. بایست بر این نکته تاکید نمود که بقای تجربیات و تلاشها در مواجهه با مسائل منطقه‌ای و محلی و ارائه راه حل های متناسب زیست بوم هر اقلیم و سرزمین که طبیعتاً در گذر زمان بهینه سازی نیز شده است -که از آن به عنوان "دانش بومی" یاد میگردد- در گرو حفظ و تنوع هویتهای بومی است و حتی فراتر از این، حفظ دانش بومی می تواند در موقعیت های بحرانی و اضطراری موجب نجات یک اجتماع و حتی جامعه بشری نیز باشد. همچنین حفظ و بقای تنوع فرهنگی زمینه لازم و اسباب شناخت از همدیگر و لذا بستری برای گفتگو را فراهم می آورد. گفتگویی که در طول تاریخ و به تبع آن در زمانه کنونی نیاز بدان به شدت احساس میگردد. از سویی احساس تعلق به یک تمدن و پیشینه غنی می تواند باعث ایجاد اعتماد به نفس عمومی در جامعه و تسهیلگر توسعه و پیشرفت نیز باشد‌. 
 
گذشته از اینها، اقتصاد شکل گرفته حول محور تنوع فرهنگی که منجر به ایجاد صنعت پر سود گردشگری شده است یکی از دلایل اصلی اصرار بر حفظ هویت های بومی-محلی است. از این منظر ایجاد اقتصادی پایدار از مجرای تبادلات فرهنگی، می تواند تضمین کننده معیشت بخش قابل توجهی از جامعه با بهرمندی از کسب و کارهای متناسب صنعت گردشگری بویژه در روستاها و لذا ماندگاری جمعیت روستایی و عدم مهاجرت آنان به شهرها گردد.
 
البته دیدگاههایی نیز وجود دارند که اصرار بر حفظ و نگهداری از هویت گذشته را موجب به تعویق افتادن گذر از سنت ها به مدرنیته میدانند. تصور صاحبان این تفکر بر این اساس استوار است که با توجه به نقش و اهمیت فناوری های نوین در دنیای مدرن 
کنونی، پایبندی به فرهنگ متعلق به گذشته و اصرار بر عبور فناوری از مجرای سنت ها بر کیفیت گذار به مدرنیته تاثیر منفی گذاشته و روند آن را طولانی تر می نماید. بی تردید کیفیت توسعه و پیشرفت جامعه در شرایط خلاء فناوری های نوین قابل توجه نخواهد بود. لیکن تجارب جهانی بخوبی موید این ادعاست که جوامع بسیاری ضمن حفاظت از هویت و نمادهای فرهنگی خود به دنیای فناوری قدم گذارده و از موهبات مدرنیته نیز برخوردار گشته اند که شاید یکی بهترین مثال ها در این زمینه کشور ژاپن باشد. همچنین برخی دیگر، ایجاد جوامع محلیِ نامتصل به فرهنگ ملی را از نتایج نامطلوب حفظ هویت بومی-محلی میدانند بطوری که اصرار بر ماندگاری این هویت و نمادهای آن می تواند ایجاد گسل های ملی-محلی را تقویت نموده و منجر به حفظ خرده فرهنگ های غیر وابسته به فرهنگ ملی گردد. شاید یکی از مثالهای نقض این دیدگاه کشور هندوستان و تنوع بسیار زیاد خرده فرهنگهای موجود در این کشور در عین حفظ تمامیت عرضی و استقلال این کشور است.
 
بنظر می رسد علیرغم این دلایل مخالفت با حفظ هویت بومی، انتقال هر آنچه به عنوان نماد هویت بومیِ "زنده و پویا" که بواسطه قابلیت به کارگیری آن در زیست امروز همچنان در جامعه خود باقی مانده است، در هر نوع و شکلی از نسلی به نسل دیگر، نقش پل ارتباطی بین گذشتگان و آیندگان یک جامعه را ایفا می نماید و تخریب یا فقدان این پل ارتباطی نسل های آتی را دچار بحران بی هویتی خواهد نمود.
 
بنا بر این، حفظ هویت بومی در بالاترین سطح و نگهداشت همه سنت ها، رسوم و آثار در اشکال مختلف از گذشته دور تا به اکنون، لیکن بدون اصرار بر نمود همه جانبه سنت های گذشته در زندگی روزمره مردم یک جامعه و در یک محدوده مکانی خاص مانند موزه های مردم شناسی یا سایت های گردشگری می تواند بهترین راه حل برخورداری از مواهب حفظ هویت بومی-محلی برای نسل های بعد با کمترین عوارض در مسیر توسعه و پیشرفت یک جامعه محسوب گردد.
 
با این تفاسیر، همان گونه که در ابتدای سخن ذکر شد برای حفاظت از هویت بومی هرمزگانی، فضای فرهنگی و فرهیختگی استان نیازمند همت و دلسوزی واقعی و مستمر و نه مقطعی و هیجانی وابسته به اتفاقات و انتصابات، بلکه به جهت انجام مطالعه و پژوهش بیش از پیش و البته کارهای عملی بسیار است. در این راستا آن چه دولت و زیرمجموعه های مرتبط با این مقوله در استان هرمزگان بایست بدان همت گمارند ایجاد زیرساخت های فرهنگی (ایجاد فضاهای فیزیکی جدید، تعمیر و تجهیز فضاهای موجود) و افزایش تسهیلات و حمایت های مالی و اداری از فعالین حوزه فرهنگ استان هرمزگان است، چه بسا نیکوتر آنست که کار را به کاردان سپرد و بدون اصرار بر مجری بودن، به عنوان ناظر از متخصصین این عرصه حمایت نمود.
 
سیدمصیب دریانورد 
عضو هیئت علمی دانشگاه هرمزگان 
 
   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
پر بازدیدترین
  راننده نیسان تریاک را کجا جاساز کرده بود؟  
  چهره‌ها در منزل مرحوم عزت‌الله انتظامی  
  آزادگان! سپاس که جسم و جوانی‌تان را برای ما گذاشتید!
  محتوای نامه جنجالی قالیباف به سران سه قوه چیست؟
  میزبانی‌شایسته اندونزی از المپیک‌آسیایی  
  ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوقات بانکی متعلق به ۱۰۸نفر است!!!
  عزت الله انتظامی بدرود حیات گفت  
  حاجی‌زاده رئیس کمیته فوتبال و فوتسال هیأت روستایی و بازی‌های بومی و محلی منصوب شد
  یک حزب جدید به احزاب کشور اضافه شد
  عروسی بندری - عکاس: رهبر امامدادی
  صادرات هندوانه ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ دلاری شد
  شکست سخت آذرخش در قم
  اظهارات آیت‌الله‌نعیم‌آبادی در نمازجمعه‌بندرعباس
  همتی در جلسه شورای اداری چه گفت؟
 
پر بحث ترین ها
  ابقای شیخی بر ریاست دانشگاه هرمزگان برای 4 سال دیگر
  امروز روز خبرنگار است (لطفا ما را نقد کنید)
  شورای نگهبان اصلاحیه قانون منع بکارگیری بازنشستگان را تایید کرد
  توضیحات استاندار درباره حضور چینی‌ها در آبهای هرمزگان/ کشتی‌ها تحت مالکیت ایرانی‌ها است
  جنجال لباس‌های وزیر ارتباطات در مراسم دلجویی از کیمیا علیزاده  
  تکمیل سالن ورزشی چندمنظوره باشگاه اروند سورو در بندرعباس تا دهه فجر  
  بطحائی: استفاده و عرضه اقلام خارجی در مدارس ممنوع
  عروسی بندری - عکاس: رهبر امامدادی
  نکبت‌زاده‌ها عامل مشکلات کشورند/ گردشگری هرمزگان هیچ زیرساختی ندارد/ خجالت می‌کشم در چشم مردم نگاه کنم
  افزایش ۷۰ درصدی نرخ پرواز‌های داخلی و ۱۰۰ درصدی خارجی‌ها
  استانداری اصفهان هواپیمایی قشم را خرید/ نمونه‌ای از کار اقتصادی کلان که باید از آن درس آموخت!
  جشن سنتی عروس و دامادهای بندری  
  همتی:حمایت از متقاضیان خرید شناورهای صیادی در آب‌های عمیق با پرداخت تسهیلات
  اتمام حجت استاد قنبر راستگو با مسئولین
  پراید ۴۳ و پژو ۷۰ میلیون می‌شود!
  آزادگان! سپاس که جسم و جوانی‌تان را برای ما گذاشتید!
  محسن چاووشی را شادمهر عقیلی نکنید
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© جنوب ایران 1391
info@jonoubiran.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار